Ο ημέτερος αστικός μύθος των Χριστουγέννων μάς θέλει να αντικρίζουμε νιφάδες έξω από το παράθυρο, τα σπίτια να είναι χιονισμένα και η παγωνιά να μάς οδηγεί στη θαλπωρή του σπιτιού. Ο Άη Βασίλης, στις παιδικές μας εικόνες, κυλά με το έλκηθρο σε παγωμένες στέγες—άσχετα αν στην πραγματικότητα τα δώρα προέρχονται από τα καταστήματα ή, πλέον, από την ψηφιακή αγορά. Η αλήθεια είναι πως τα χιονισμένα Χριστούγεννα στην Ελλάδα, και ειδικά στην Αθήνα, είναι εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο.

Ιστορικά στοιχεία από την Ελλάδα και ο Ευρωπαικός μύθος των Λευκών Χριστουγέννων 

Τα δεδομένα του Αστεροσκοπείου Αθηνών από το 1930 μέχρι σήμερα δείχνουν ότι ανήμερα Χριστούγεννα χιόνισε στην Αθήνα μόλις δύο φορές: το 1949 και το 1968. Παραμονή Χριστουγέννων το φαινόμενο εμφανίστηκε επίσης δύο φορές, το 1962 και το 1992. Ακόμη πιο φειδωλά είναι τα στοιχεία της ΕΜΥ από τον σταθμό της Νέας Φιλαδέλφειας: από το 1955 και μετά, έχει σημειωθεί χιονόπτωση ανήμερα Χριστουγέννων μόνο μία φορά, το 1986, και μάλιστα χωρίς να το στρώσει. Την επομένη των Χριστουγέννων χιονόπτωση καταγράφηκε στην Αθήνα το 1991 — μέρος ενός από τους πιο λευκούς Δεκέμβριους, με οκτώ χιονισμένες ημέρες στο Λεκανοπέδιο. Στατιστικά, η εικόνα είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική. Ο μέσος αριθμός ημερών χιονόπτωσης τον Δεκέμβριο στην Αθήνα είναι 0,4 ημέρες — δηλαδή μία φορά κάθε 2,5 χρόνια. Στη Θεσσαλονίκη η τιμή ανεβαίνει στις 1,2 ημέρες, ενώ στη Φλώρινα στις 5,9 ημέρες. Ακόμη και σε πόλεις με πιο κρύο κλίμα, όπως τα Γιάννενα, χιονισμένα Χριστούγεννα μέσα στον αστικό ιστό έχουν να καταγραφούν από το 1986.

Είναι αξιοσημείωτο ότι ακόμη και στην Κεντρική Ευρώπη οι πιθανότητες χιονόπτωσης ανήμερα Χριστουγέννων δεν είναι τόσο υψηλές όσο πιστεύουμε.

Ο μύθος των λευκών Χριστουγέννων διαμορφώθηκε κυρίως μέσα από τη λογοτεχνία του 19ου αιώνα, όταν η Ευρώπη βίωνε τη λεγόμενη Μικρή Παγετώδη Εποχή. Ο Κάρολος Ντίκενς, στο εμβληματικό «Μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία», περιγράφει χιονισμένα Χριστούγεννα επειδή ο ίδιος μεγάλωσε σε περίοδο συχνών ψυχρών χειμώνων — χαρακτηριστικό των δεκαετιών γύρω στο 1820.

Οι  ψυχρές και οι θερμές περίοδοι στην Ελλάδα

Στη χώρα μας οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες του Δεκεμβρίου καταγράφονται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα και στα ορεινά. Το ψυχρότερο επεισόδιο καταγράφηκε από 19 έως 22 Δεκεμβρίου 2001, όταν στην Καστοριά το θερμόμετρο έφτασε τους -22,8°C και στη Λάρισα τους -20,2°C. Στην Αθήνα, από τις πιο ψυχρές γιορτινές περιόδους ξεχωρίζουν αυτές του 1986, του 1987 και του 1992, όταν η ανώτερη θερμοκρασία ανήμερα Χριστουγέννων δεν ξεπέρασε τους 6°C.

Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στον χειμώνα του 1941–42, όταν η Κατοχή συνδυάστηκε με έντονη παγωνιά. Στις 30 Δεκεμβρίου 1941 καταγράφηκε ελάχιστη -6,2°C στην περιοχή του «Σωτηρία», ενώ στις 2 Ιανουαρίου 1942 η θερμοκρασία στη Νέα Φιλαδέλφεια κατήλθε στους -10,4°C — το απόλυτο ιστορικό χαμηλό της Αθήνας.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα έχει καταγράψει και εντυπωσιακά ζεστά Χριστούγεννα. Ανήμερα Χριστουγέννων, η υψηλότερη θερμοκρασία στην Αθήνα είναι οι 19°C (1958, 1995, 2010), ενώ το απόλυτο ρεκόρ για τρίτο δεκαήμερο Δεκεμβρίου είναι 22,6°C στις 21/12/1963. Το 1995, η Λάρισα και η Θεσσαλονίκη έφτασαν τους 23,2°C και 22,6°C αντίστοιχα. Για την Πρωτοχρονιά, η πιο ζεστή πρωτοχρονιά καταγράφηκε το 2010, με 22°C στην Αθήνα και… 29,8°C στο Ηράκλειο — θερμοκρασία που αποτελεί πανελλήνιο ρεκόρ για χειμερινό μήνα.

☃︎🎅🎄❄️☃️🎁🦌ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΛΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΑ
✅ Ήπιος καιρός με τοπικές βροχές τα Χριστούγεννα
✅ Ξεροβόρι και κρύο από Κυριακή-Τρίτη
✅ “Μαλακώνει” ο καιρός από Παραμονή Πρωτοχρονιάς@Starchannelnew1 @wwwstargr @duthnac @EMY_HNMS pic.twitter.com/1BflOjGgQB

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) December 23, 2025

Το “πνεύμα των Χριστουγέννων”

Ίσως, με όλα όσα αναλύσαμε, να χαλάσαμε σε πολλούς τον όμορφο μύθο των λευκών Χριστουγέννων. Τον μύθο που μεγαλώσαμε βλέποντας σε κάρτες, σε παιδικά βιβλία και σε ταινίες∙ τον μύθο που θέλει τα σπίτια να αστράφτουν από πάγο, τις στέγες να ντύνονται στα λευκά και τις νιφάδες να πέφτουν αργά και αθόρυβα τη νύχτα της γιορτής. Κι όμως, όσο κι αν αυτά τα εικόνισμα ζουν μέσα μας, τα στατιστικά τα διαψεύδουν. Το ελληνικό κλίμα σπάνια υπακούει στο βορεινό αφήγημα∙ οι λευκές ημέρες αποτελούν την εξαίρεση, όχι τον κανόνα.

Όμως η ουσία των Χριστουγέννων δεν κρίνεται από το χρώμα του ουρανού, ούτε από το αν θα δούμε νιφάδες έξω από το παράθυρο. Το πραγματικά πολύτιμο αυτές τις ημέρες είναι η ανθρώπινη και οικογενειακή ζεστασιά. Η επιστροφή στο σπίτι, η συντροφιά γύρω από το τραπέζι, οι κουβέντες που δεν προλάβαμε όλη τη χρονιά, οι αγκαλιές που δίνουν νόημα στο σκοτάδι του χειμώνα. Το χιόνι, όσο όμορφο κι αν είναι, μένει ένα σκηνικό· αυτό που μένει πραγματικά είναι οι άνθρωποι και οι σχέσεις που μας κρατούν όρθιους. Κι αν υπάρχει κάτι που αξίζει ιδιαίτερα αυτές τις μέρες, είναι μια σκέψη και μια ζεστή κουβέντα για όσους δεν γιορτάζουν μέσα στην άνεση της πόλης.

Για τις προγνώσεις έχουμε πάντοτε χρόνο μπροστά μας.  Ο χειμώνας αγαπά τις ανατροπές – και εμείς θα είμαστε εδώ για να τις αναλύουμε.Μέχρι τότε, ας κρατήσουμε ότι ο πιο ζεστός «καιρός» των Χριστουγέννων είναι αυτός που φτιάχνουν οι άνθρωποι, όχι τα βαρομετρικά. Τέλος , αξίζει να θυμόμαστε ότι το χριστουγεννιάτικο χιόνι στην Ελλάδα είναι ένας όμορφος μύθος, βαθιά ριζωμένος στη συλλογική μας φαντασία. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και σπάνια προσφέρει λευκές εικόνες, τουλάχιστον στις μεγάλες πόλεις και στα νότια γεωγραφικά πλάτη . Ωστόσο τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν πως τα περισσότερα ελληνικά σπίτια θα στολιστούν με χιονισμένα δέντρα – ακόμη κι αν το χιόνι τους είναι από… βαμβάκι !

Καλές γιορτές  

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect